Tüm zamanların ihracat rekoru kırıldı

Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB) Temmuz ayında tüm zamanların ihracat rekorunu kırdı. BAİB Başkanı Mehmet Ali Can; BAİB Başkan Yardımcıları Mustafa Küçükyaman, Harun Öztürk, BAİB Yönetim Kurulu Üyesi Akın Veziroğlu ve BAİB Denetim Kurulu Üyeleri Ebru Kocaacar ve İsmail İnanç ile birlikte Antalya Gazeteciler Cemiyeti lokalinde bir basın toplantısı düzenleyerek, Batı Akdeniz ihracatındaki son gelişmeleri değerlendirdi. Batı Akdeniz ihracatının Temmuz ayında tüm zamanların rekorunu kırdığını açıklayan Başkan Can, miktar bazında ise düşüşler yaşandığını, döviz kuru ve maliyetlerin ihracatın daha da artmasını engellediğini ifade etti.

TEMMUZ AYINDA YÜZDE 33,25 ORANINDA İHRACAT ARTIŞI

Zorlu küresel koşullara rağmen Batı Akdeniz iş dünyasının gücünü bir kez daha ortaya koyduğunu belirten Başkan Can, "BAİB, % 33.25 oranında ihracat artışı ile Temmuz ayında mal ihracatını çatısı altında toplayan 13 ihracatçı birlikleri genel sekreterliği arasında en yüksek artış gerçekleştirilen Genel Sekreterlik oldu. Bu dönemde Türkiye geneli ihracat artışı % 2.13 idi. Yıllık bazda ise yüzde 10.28 ile en fazla ihracat artışı sağlayan 5. Genel Sekreterlik olduk. Ocak- temmuz aylarındaki ihracat rakamımız 1 milyar 763 milyon dolar seviyesine geldi. Bu rakam bizim için önemli. 2019 yılında yıllık bazda kırdığımız rekor, o dönemin rekoru 1 milyar 791 milyon dolardı. O dönemde 1 yılda yaptığımız rakamı, bu yıl 7 ay 5 gün gibi sürede yakalamış olduk. 250 milyon dolar ortalama aylık performansımız gözüküyor. Böyle devam edersek yılsonu itibarıyla 3 milyar doları yakalamayı umut ediyoruz" diye konuştu.

YAŞ MEYVE SEBZE 1. SIRADA

Sektörler bazında temmuz ayında lokomotif sektör yaş meyve sebzenin 73 milyon dolarla birinci sırada olduğunu açıklayan Başkan Can, "Madencilik ürünleri 55 milyon dolarla ikinci, kimyevi grubu da 30 milyon dolarla üçüncü sırada. Ülkelere göre temmuz ayında en fazla ihracatı Amerika Birleşik Devletleri'ne, daha sonra Almanya, Çin Halk Cumhuriyeti, Rusya Federasyonu ve İspanya'ya yaptık. 7 aylık rakamlara baktığımızda yaş meyve sebze yüzde 25'lik artışla 564 milyon dolara ulaşmış durumda. Yaş meyve sebzede en büyük kalemimiz 179 milyon dolar ihracatla biber. Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35'lik artışla biber birinci sırada. İkinci sektörümüz madencilik 290 milyon dolar. Aynı döneme göre yüzde 6,78'lik artışı var. Burada da alt kırılıma baktığımızda mermer 215 milyon dolarla o sektörün lokomotifi. Daha sonra mobilya geliyor, 207 milyon dolarlık bir ihracat değerimiz var. Kimyevi maddeler ve mamullerinde 172 milyon doları demir ve demirdışı metaller 83 milyon dolarla takip etmekte" dedi.

İHRACATTA ALMANYA BİRİNCİ ÜLKE

Ocak ila Temmuz arası 7 aylık dönemde Almanya'nın 157 milyon dolarla birinci sırada olduğunu dile getiren Can, "ABD 133 milyon dolarla ikinci sırada. Rusya, Çin Halk Cumhuriyeti ve Romanya, en çok ihracat yaptığımız ilk 5 ülke. Tabii bu güzel tablolardan sonra, güzel tabloların devam etmesi için öngördüğümüz bazı sorunları dile getirmek gerekiyor. Yani bardağın dolu tarafına baktık, biraz da boş tarafına bakmak istiyoruz. İhracatın rakamsal olarak büyümekle beraber son 4 yıldır miktar bazında sürekli düşüş yaşıyor. Özellikle yaş meyve sebze sektörü 2021 yılında 5 milyon ton iken yüzde 33'lük kayıpla 2025 yılında 3,5 milyon tona gerilemiş durumda. Bölge ihracatımız 2021'de 795 bin ton iken yüzde 23 kayıpla 2025 yılında 610 bin ona kadar gerilemiştir.

2026 yılı ilk 7 aylık dönemde ise en fazla ihracat yapan altıncı sektörümüz hububat yüzde 33 geriledi. 10'uncu sektörümüz çimento-cam-seramik yüzde 21 oranında gerilemiştir" diye konuştu.

İHRACATTA MİKTARDAKİ AZALMANIN NEDENLERİ

Miktardaki azalmanın nedenlerine dikkati çeken Başkan Can, "Öncelikle yüksek girdi maliyetleri ihracatın önündeki en büyük engellerden biri. Şubat ayında başlayan ABD-İsrail-İran savaşının tüm dünya ekonomisine verdiği etki Türkiye'ye de doğal olarak yansımıştır. Savaştan önce 58-60 TL bandında olan motorin bugün 80 liranın üstüne çıkmıştır. Dolayısıyla paketleme, depolama, enerji taşıma, lojistik ve işçilik maliyetlerindeki artışlar üretici satış fiyatı ile nihai tüketici fiyatı arasındaki makası giderek açtı. Fiyat tutturmakta zorlandığımız birçok sektörde tedarikçi konumundan tamamlayıcı konuma doğru evriliyoruz. Mevcut pazarlardaki kaybımız rakip ülkelere kayıyor" dedi.

İHRACATÇI İÇ PİYASAYA YÖNELİYOR

Başkan Can, özellikle yaş meyve sebze ihracatında, AB pazarına giriş kapısı olan Bulgaristan'da yaşanan analiz ve fiziksel kontrol zorlukları, uzun bekleme süreleri, yüksek analiz maliyetlerinin ihracatçıları oldukça zorladığına işaret ederek, "Dönem dönem iç piyasa fiyatlarının ihracat fiyatlarıyla aynı seviyede olması hatta üstüne çıkması ihracatçı firmalarımızı iç piyasaya doğru yöneltmektedir. Artan küresel korumacılık var. ABD'nin açıkladığı gümrük tarifeleri serbest ticareti gittikçe zorlaştırmaktadır. Ayrıca bölgemizi yakından ilgilendiren Ukrayna'nın domates ve salatalıkta uyguladığı antidamping vergisi de ihracatçımızı zorlamaktadır. Bunun dışında miktarı etkileyen, kimsenin elinden bir şey gelmediği, zirai, don ve afet gibi iklimsel değişikliklerden kaynaklanan sıkıntılar da ihracat miktarımızın eksilmesine sebep olmaktadır" diye konuştu.

BATI AKDENİZ'DE TARIMSIZLAŞMA RİSKİ

Üç yıldır yüksek maliyet sorunuyla mücadele ettiklerini ifade eden Başkan Can, "Birçok sektörümüzün rekabetçiliği zayıflıyor, ihracat cazibesini kaybediyor. İlk kez ihracat yapan firma sayısı azalıyor. İhracat tabana yayılamıyor. Küresel ihracattan aldığımız pay giderek azalıyor. Sanayimiz 3 yıldır güç kaybediyor ve erken sanayisizleşme riski büyüyor. Bölge olarak tarımsızlaşma riskimiz de giderek büyüyor. Piyasada borçlanma maliyetlerinin yüzde 45-50'ler olduğu seviyede finansmana erişim en büyük problemlerden biri. Serbest ticaretten dünya hızla uzaklaşıyor. Bu kadar zor şartlara rağmen verdiğim rakamlar bizim açımızdan memnuniyet verici" dedi.

DÖVİZ DÖNÜŞÜM DESTEĞİ ÇOK KIYMETLİ

Bakanlığın ihracatçılara yönelik döviz dönüşüm desteğini 6 ay süreyle uzatmasının çok kıymetli olduğunu anlatan Başkan Can, "Bu yüzde 3 destek birçok noktada elimizi güçlendiriyor. Belki yüzde 1-2 ile kaybedeceğimiz ihracatımızı yapmamıza yardımcı oluyor. Reeskont kredi limitleri 5 milyar TL'ye çıktı. Tabi reeskont kredilerinin uygun maliyetli olması dolayısıyla da ciddi yığılma var. Buraya da ulaşmak veya sıra almak zor oluyor ama reeskont kredi limitleri de piyasayla kıyaslandığı zaman çok daha uygun olduğundan bizim için önemli ve değerli çalışmalar" diye konuştu.

YURT DIŞI PROJELER DEVAM EDİYOR

İhracatı artırmak amacıyla düzenlenen yurt dışı çalışmalarından da bahseden Başkan Can, "Önümüzdeki üç ayda Macaristan, Çin ve Birleşik Krallık'ı ziyaret edecek üç ticari heyetimiz var. Macaristan-Çekya'ya 20-26 Eylül tarihleri arasında Gıda Sektörel Ticaret Heyeti yapacağız. 31 Ekim-7 Kasım tarihleri arasında Çin'de bir doğal taş ticaret heyetimiz mevcut. Kasım ayında Birleşik Krallık'ta mobilya ve kağıt orman ürünleriyle ilgili ticari heyetimiz bulunacak. Birliğimizin Ur-Ge projeleri var, yeni başlayacak olanlar, devam edenler var. Gıda sektöründe etkin üretim ihracat projemiz bu ay sonlanıyor. Yeni proje için çalışmalarımız devam ediyor. Mermer ve yaş meyve sebze sektöründe yeni projelere başladık. Isparta Ticaret ve Sanayi Odası ile iş birliği kapsamında yaptığımız kozmetik ve Mobilya Ur-Ge projelerimiz devam ediyor. Akdeniz Su Ürünleri ve Hayvansal Mamulller İhracatçıları Birliği ile Süt ve süt ürünleri Ur-Ge projemiz bulunuyor. Ayrıca, gübre, tohum, sera teknolojileri, plastik ve örtü malzemeleri, sulama sitemleri, bitki koruma ürünleri ve biyolojik mücadele sektörlerine yönelik yeni bir UR-GE projesine de başlıyoruz." dedi.