Türkiye’de kişi başına 102 kilogram gıda çöpe atılıyor

Toplamda ise bu rakam 8,7 milyon tona yaklaşıyor. Bir önceki endeks verilerinde kişi başına israf 93 kg, hanehalkı toplamı ise 7,76 milyon ton olarak kayıtlara geçmişti; bu da israfın katlanarak arttığını net bir şekilde ortaya koyuyor.

Küresel ölçekte ve ulusal ekonomide derin yaralar açan bu büyük soruna karşı uzmanlar uyarılarda bulunuyor. Antalya Belek Üniversitesi Gastronomi Bölümü’nden Dr. Öğretim Üyesi Şehriban Gül Bağırsakcı, gıda israfının önüne geçilebilmesi için mutfaklarda ve alışveriş alışkanlıklarında acilen devrim niteliğinde adımlar atılması gerektiğine dikkat çekiyor.

Dr. Şehriban Gül Bağırsakcı’nın, hem ev ekonomisini korumak hem de milli servetin çöpe gitmesini engellemek için paylaştığı 7 kritik çözüm önerisi şöyle:

1. Yemeklerinizi ve Market Alışverişinizi Planlayın

Türkiye’deki yıllık gıda israfının temel nedenlerinden biri plansızlık. Uzmanlar, bu sorunun etkili bir planlamayla kolayca çözülebileceğini belirtiyor. Market alışverişine çıkmadan önce buzdolabında ve kilerde bulunan ürünlerin gözden geçirilmesi ve bir liste oluşturulması, ihtiyaç fazlası ürün alımının önüne geçiyor. Benzer şekilde, haftalık yemek planlamaları da mutfakta ne kadar malzemeye ihtiyaç duyulacağını netleştiriyor.

2. Yiyecekleri Uygun Şekilde Muhafaza Edin

Doğru saklama teknikleri, gıdaların tazeliğini koruyarak raf ömrünü ciddi oranda uzatıyor. Örneğin; aynı gün tüketilmesi planlanmayan et ürünleri hemen buzluğa kaldırılmalı, meyve ve sebzeler tazeliğini uzun süre koruyan buzdolabı çekmecelerinde muhafaza edilmeli. Baklagiller ile kuru gıdaların nemlenmesini engellemek için ise hava geçirmez kaplar tercih edilmeli.

3. Artan Yiyecekleri ve Yemekleri Değerlendirin

Evde artan yemeklerin farklı tariflerle yeniden mutfağa kazandırılması, hem aile bütçesine katkı sağlıyor hem de israfı durduruyor. Birkaç gün önceden kalan pirinç pilavını kadınbudu köfteye veya yayla çorbasına dönüştürmek mümkün. Bayat ekmekler fırında kurutularak çorbalar için krutona dönüştürülebilirken; bozulma riski taşıyan meyveler de lezzetli komposto ve reçellere dönüştürülebiliyor.

4. Dondurucunuzu Aktif Olarak Kullanın

Gıdaları dondurucuda saklamak, onları uzun süre bozulmadan muhafaza etmenin en pratik yolu. Zamanında tüketilemeyecek veya hızla bozulabilecek gıdalar, buzdolabının raflarında bekletilmek yerine doğrudan dondurucuya alınmalı.

5. İhtiyaçtan Fazla Gıdaları Paylaşın

Belirli bir süre içinde tüketilemeyecek kadar çok gıdaya sahip olunduğunda, bu ürünleri komşularla, aile fertleriyle, dostlarla ve ihtiyaç sahipleriyle paylaşmak toplumsal dayanışmanın da en güzel örneklerinden birini oluşturuyor.

6. Yemek Artıklarını Sokak Hayvanları ile Paylaşın

Özellikle büyük davetler ve kalabalık sofralardan sonra geriye çok sayıda yemek artığı kalabiliyor. Et, ekmek, salata, sebze ve meyve gibi artıkları doğrudan çöp kutusuna atmak yerine, bu besinleri sokak ve çiftlik hayvanlarıyla paylaşarak değerlendirmek büyük önem taşıyor.

7. Fazla Yemek Yapmaktan Kaçının

Yemeği kaç kişinin tüketeceği önceden hesaplanarak pişirildiğinde, hem daha az malzeme harcanıyor hem de fazla pişip israf olan yemeklerin önüne geçiliyor. Ayrıca porsiyonların küçültülmesi, hem bütçeyi hem de bireylerin form ve sağlığını korumasına yardımcı oluyor.

Uzmanlar, bu küçük ama etkili alışkanlıkların hayata geçirilmesiyle birlikte hem gıda israfının büyük ölçüde azaltılabileceğini hem de mutfak masraflarından ciddi bir tasarruf sağlanabileceğini vurguluyor.

Bu habere ek olarak, evinizde en sık israf ettiğiniz gıda türü hangisidir ve bu konuda hangi pratik yöntemi denemek istersiniz?