IBAN kullandıranlar dikkat

Türkiye'de son yıllarda artış gösteren ve özellikle burs, iş vaadi veya ucuz ürün gibi yöntemlerle vatandaşları ağa düşüren IBAN dolandırıcılığına karşı yargı ve ekonomi yönetimi harekete geçti. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) verilerine yansıyan tablo, dolandırıcıların banka hesaplarını kara para aklama merkezi haline getirdiğini ortaya koyarken, Adalet Bakanlığı bu suçlarla mücadele kapsamında ağır yaptırımlar içeren yeni bir yasal düzenleme üzerinde çalışıyor.

2025 TABLOSU: 1 MİLYON ŞÜPHELİ İŞLEM BİLDİRİMİ

MASAK verilerine göre, 2025 yılı içerisinde yaklaşık 1 milyon şüpheli işlem bildirimi yapıldı. Bu bildirimlerin yarısından fazlasının doğrudan bankalar tarafından iletilmiş olması, finansal sistemin sıkı takipte olduğunu gösteriyor. Yapılan incelemeler sonucunda, bu bildirimlerin yüzde 65’inde doğrudan dolandırıcılık suçunun işlendiği tespit edildi. Güncel verilere göre, Türkiye genelinde bu yöntemle mağdur edilmiş yaklaşık 50 bin kişi olduğu tahmin ediliyor.

KARA PARA AKLAMA TUZAĞI: BURS VE İŞ VAADİ

NTV'den Osman Terkan'ın haberine göre; dolandırıcıların temel stratejisi; gençler, ev hanımları ve emekliler gibi gelir arayışında olan kesimleri hedef almak üzerine kurulu. Avukat Mustafa Zafer’in NTV’ye yaptığı değerlendirmelere göre, suç şebekeleri şu yöntemleri izliyor:

BURS VE İŞ VAADİ: "Burs vereceğiz" veya "Evden iş imkanı" diyerek mağdurların banka bilgilerine erişiliyor.

HESAP KİRALAMA: Mağdurdan para transferi için IBAN isteniyor, ardından "Para hesaba düşmedi, bankacılık bilgilerinizi teyit edelim" denilerek hesap kontrolü ele geçiriliyor.

SUÇUN GİZLENMESİ: Ele geçirilen bu hesaplar; sanal bahis, yasa dışı kumar ve uyuşturucu ticaretinden elde edilen kara paranın aklanması için kullanılıyor.

Avukat Zafer, çok küçük tutarlardaki hesap hareketlerinin bile kişiyi suç ortağı konumuna düşürebileceğini ve 4 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası ile karşı karşıya bırakabileceğini hatırlatıyor.

YENİ YASAL DÜZENLEME NELERİ DEĞİŞTİRECEK?

Adalet Bakanı Akın Gürlek, konuyla ilgili yasal düzenleme çalışmalarının devam ettiğini teyit etti. Meclis gündemine gelmesi beklenen düzenlemeyle birlikte suçun tanımı ve cezası ağırlaştırılıyor:

NİTELİKLİ DOLANDIRICILIK KAPSAMI: Banka hesaplarını para karşılığı kullandıranlar veya başkasının IBAN numarasını bedel ödeyerek kiralayanlar doğrudan "nitelikli dolandırıcılık" suçundan yargılanacak.

AĞIR İDARİ VE ADLİ CEZALAR: Suçun failleri için 3 yıla kadar hapis cezası ve 2,5 milyon liraya kadar idari para cezası verilmesi öngörülüyor.

HESAP GÜVENLİĞİ SORUMLULUĞU: Kullanıcıların, kendi adlarına açılmış hesaplardaki hareketlerden sorumlu tutulması ve "bilgim yoktu" savunmasının sınırlandırılması hedefleniyor.

MAĞDURİYETTEN KORUNMAK İÇİN KRİTİK UYARILAR

Uzmanlar, dolandırıcılık şüphesi taşıyan vatandaşların vakit kaybetmeden şu adımları atması gerektiğini vurguluyor:

E-DEVLET KONTROLÜ: Periyodik olarak e-Devlet üzerinden banka hesapları ve hesap hareketleri kontrol edilmeli.

ŞÜPHELİ İŞLEM BİLDİRİMİ: Kişinin bilgisi dışında gerçekleşen bir transfer görüldüğünde derhal ilgili banka ile iletişime geçilmeli.

ADLİ SÜREÇ: Durumun yasal bir zemine oturması ve sorumluluktan kurtulmak için en yakın savcılığa gidilerek suç duyurusunda bulunulmalı.