ANTMİMOD'tan Yamansaz Tepkisi

Antalya'da bulunan Yamansaz Bataklığı için onaylanan imar planları tartışma yarattı. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Mimarlar Odası Antalya Şubesi Yönetim Kurulu, sulak alanın geleceğine ilişkin endişelerini dile getirerek planların bilimsel veriler ışığında incelenmesini ve sürecin şeffaf yürütülmesini istedi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 5 Ekim 2026 tarihinde onaylanan, 14 Ekim 2026'da ise askıya çıkarılan imar planlarına tepki gösteren Mimarlar Odası Antalya Şubesi, Yamansaz'ın yapılaşma kararlarıyla karşı karşıya bırakılmaması gerektiğini savundu.

28 Ekim 2026 tarihli basın açıklamasında koruma amaçlı imar planlarının bilimsel araştırmalara, hukuka ve kamu yararına uygun hazırlanması gerektiğine dikkat çeken Şube Yönetimi, yetkililere dört temel talep yöneltti.

YAMANSAZ İÇİN ÜÇ AYRI ÖLÇEKTE İMAR PLANI ONAYLANDI

Yamansaz Doğal Sit Alanı'nın Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı'na yönelik hazırlanan 1/25.000 ölçekli Nazım İmar Planı, 1/5.000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1.000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı Değişikliği, Bakanlık tarafından 5 Ekim 2026 tarihinde onaylandı. Planlar, 14 Ekim'de askıya çıkarıldı.

İncelenebilen plan hükümlerinde konut, ticaret, turizm, otel ve karma kullanım alanlarına yönelik yapılaşma kararları yer alıyor. Konut ve ticaret alanlarında genel olarak 0,60 emsal ve iki kat yapılaşma öngörülürken, bazı kullanımlarda dört kata kadar yapılaşmaya izin veriliyor. Otel alanlarında ise bodrum kat düzenlemeleri bulunuyor.

Mimarlar Odası Antalya Şubesi, konunun yalnızca yapılacak binaların kat sayısıyla sınırlı olmadığını belirterek, asıl değerlendirilmesi gereken konunun imar kararlarının sulak alan üzerindeki olası etkileri olduğunu vurguladı.

Açıklamada, “Ancak Yamansaz bakımından asıl tartışma kaç kat yapı yapılabileceği değil, bu kararların sulak alanın geleceğini nasıl etkileyeceğidir.” denildi.

YARGI KARARLARI VE BİLİRKİŞİ RAPORLARINDAKİ EKSİKLİKLER GÜNDEME GETİRİLDİ

Mimarlar Odası Antalya Şubesi, Peyzaj Mimarları Odası ve Antalya Barosu ile birlikte Yamansaz'ın koruma statüsünün değiştirilmesine karşı hukuki süreç başlattıklarını hatırlattı.

Basın açıklamasında, Danıştay 6. Dairesi'nin 22 Haziran 2022 tarihinde yürütmenin durdurulmasına, 29 Mart 2023 tarihinde ise E.2021/7137, K.2023/3175 sayılı kararıyla 2021 tarihli Cumhurbaşkanı kararının davacı meslek odaları yönünden iptaline hükmettiği belirtildi. Söz konusu kararın temyiz ve kesinleşme durumunun ayrıca teyit edilmesi gerektiği de ifade edildi.

Danıştay tarafından değerlendirilen bilirkişi raporunda, Yamansaz'ın koruma statüsüne dayanak oluşturan bilimsel çalışmalarda çeşitli eksiklikler bulunduğuna dikkat çekildi. Özellikle önemli bitki ve hayvan türlerinin alandaki dağılımı, kuşların yaşam koşulları, hidrolojik yapı ve çevredeki insan faaliyetlerinin etkileri konusunda yeterli araştırma yapılmadığı aktarıldı.

Mimarlar Odası Antalya Şubesi, 2026 yılında hazırlanan yeni imar planlarında daha önce tespit edilen bilimsel eksikliklerin giderilip giderilmediğinin açıklanmasını istedi.

Şube Yönetimi şu soruları gündeme taşıdı:

“2026 yılında onaylanan imar planları hazırlanırken, yargı kararında ortaya konulan bilimsel eksiklikler giderilmiş midir?”

“Yamansaz'ın su dengesi, ekolojik bağlantıları, türlerin yaşam alanları ve çevresindeki yapılaşmanın toplam etkisi güncel verilerle değerlendirilmiş midir?”

BODRUM KATLAR VE TEMEL SİSTEMLERİ İÇİN UYARI

Planlarda otel alanları için öngörülen bodrum katlar ve özel temel sistemlerinin, yeraltı suyu ve zemin koşullarının ayrıntılı biçimde araştırılmasını zorunlu kıldığı belirtildi.

Mimarlar Odası Antalya Şubesi, sulak alanlarda yalnızca yapıların teknik açıdan güvenli olmasının yeterli olmayacağını vurguladı. Suyun doğal akışı, zeminin geçirgenliği, taşkın ihtimali ve ekosistemin sürdürülebilirliğinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi.

Açıklamada, sulak alanların yalnızca haritalarda belirlenen koruma sınırlarıyla güvence altına alınamayacağı belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

“Bir sulak alan yalnızca haritaya çizilmiş bir koruma sınırıyla korunamaz. O alanı besleyen su kaynaklarının, yeraltı suyu hareketlerinin, çevresindeki habitatların ve insan faaliyetlerinin toplam etkisinin de korunması gerekir.”

Anayasa'nın 56. maddesinin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını güvence altına aldığı hatırlatılan açıklamada, Çevre Kanunu ve sulak alanların korunmasına ilişkin mevzuatın da doğal varlıkların korunmasını kamu yararının önemli bir unsuru olarak kabul ettiği ifade edildi.

MİMARLAR ODASI'NDAN YETKİLİLERE 4 TEMEL TALEP

Yamansaz'ın korunması ve yeni imar planlarının yeniden değerlendirilmesi amacıyla yetkililere çağrıda bulunan Mimarlar Odası Antalya Şubesi Yönetim Kurulu, dört temel talebini kamuoyuyla paylaştı.

Şubenin talepleri şöyle sıralandı:

Yargı kararıyla iptal edilen planlarla yeni imar planlarının karşılaştırmalı olarak kamuoyuna açıklanması.

Onaylı plan paftalarının, plan açıklama raporlarının, bilimsel etütlerin ve ilgili kurum görüşlerinin tamamının paylaşılması.

Yeraltı suyu, su bütçesi, taşkın riskleri, kuşların ve diğer canlı türlerinin yaşam alanları ile yapılaşmanın toplam ekolojik etkisinin birlikte incelenmesi.

Bilimsel ve hukuki belirsizlikler giderilmeden geri dönüşü güç uygulamalara başlanmaması.

“PLANLAMA DOĞANIN SINIRLARINI ESAS ALMALI”

Antalya'nın planlı gelişimine karşı olmadıklarını belirten Mimarlar Odası Antalya Şubesi, şehircilik kararlarının doğal çevrenin sınırları gözetilerek alınması gerektiğinin altını çizdi.

Basın açıklamasında, “Biz Antalya'nın planlı gelişmesine karşı değiliz. Ancak planlama, doğanın sınırlarını yok sayarak değil, bu sınırları esas alarak yapılmalıdır.” ifadeleri kullanıldı.

Bir sulak alanın korunmasının, bölgeyi parçalara ayırarak geriye kalan alanları yapılaşma hesabına dahil etmekle mümkün olmayacağına dikkat çekildi. Suyun, toprağın, canlı yaşamının, koruma alanlarının ve bu alanlarla bağlantılı çevresel bölgelerin birlikte ele alınması gerektiği vurgulandı.

Mimarlar Odası Antalya Şubesi Yönetim Kurulu, Yamansaz'ın geleceğine ilişkin kararların parsel bazlı beklentiler yerine hukuk, bağımsız bilimsel veriler, şeffaflık ve kamu yararı doğrultusunda alınması gerektiğini bildirdi.

Şube Yönetimi, mesleki ve toplumsal sorumlulukları kapsamında Yamansaz'ın korunmasına yönelik hukuki ve bilimsel süreci yakından takip etmeyi sürdüreceklerini belirterek açıklamasını kamuoyuna saygıyla duyurdu.